Aktualne wydanie

Wydanie nr 9-10/2021 (100-101)

Głos naczelnego

3
Sposób na pandemię Jan Żaryn

Co było, co będzie

6
Co było, co będzie Piotr Mazurek

W cieniu Holokaustu

10
W cieniu śmierci. Polskie państwo podziemne i (nie)zwykli Polacy Przemysław Waingertner

Temat miesiąca

12
Pierwsze 100 lat ochrzczonej Polski Marek Barański
15
100 lat po Unii lubelskiej Henryk Litwin
18
100 lat po wiktorii wiedeńskiej Zofia Zielińska
21
Rok 1815 i 100 lat później Marek Kornat
24
W stulecie powstania styczniowego Paweł Skibiński
27
Stulecie odzyskania niepodległości Jan Żaryn
30
Rewolucje i powroty. Damska moda 100 lat po stylu empire Maria Molenda

Rekonstruktorzy

34
Historia w okładkach Michał Korsun

Wehikuł czasu

42
Wrzesień, październik Michał Komuda

Skarby AGAD

46
Pieczęci królewskie Jacek Krochmal

Tajemnice AAN

48
Ostatnie rozkazy II RP Rafał Kierzkowski

Felietony

9
Chrobry, Henryk, Bruno Grzegorz Górny
65
1956 – początek ery Kekkonena Paweł Skibiński
77
Sól ziemi Elżbieta Brzozowska
77
100 na 100 Gabriela Sierocińska-Dec
81
Nie tylko Norymberga Antoni Dudek
81
Dziewięć rad dla Was (dla nas)… Ryszard Czarnecki
96
Państwo – ciało narodu Marek Jurek

Dusza kontusza

50
Mąż stanu czy warchoł Henryk Litwin

Zdarzyło się

53
Podwójna beatyfikacja Monika Wiśniewska
59
Przygody Makłowicza seniora Marcin Kwaśniak

Prasport

62
„Smutni panowie” na olimpijskim szlaku Grzegorz Majchrzak

IDMN

66
Dorobek wreszcie przypomniany Rafał Łatka

Polonia

68
Piłsudczycy w kontrze Krzysztof Tarka

Władczynie

71
Żony Zygmunta III Wazy Marek Barański

Ziemiaństwo

72
Ronikierowie i miasto ogród pod Warszawą Jarosław Kossakowski

Pełna kultura

78
Karolina Lanckorońska: uczona i patriotka Jerzy Miziołek
82
W kręgu Klio Rafał Łatka
84
Z prof. Markiem Kornatem rozmawia Rafał Łatka
86
Z Renatą Higersberger o wybitnej polskiej malarce Annie Bilińskiej rozmawia Małgorzata Żaryn

Diabeł nie mógł

90
W salonie u Deotymy Joanna Puchalska

Szlachetne zdrowie

92
Homeopatia – zabija czy leczy? Krzysztof Żaryn

Czym strzelać

94
Ikona mechanizacji Wehrmachtu Kacper Grochocki

NAC prezentuje

95
„Dom Schichta” Łukasz Karolewski

Z fototeki IPN

97
Załogi pociągów pancernych w Wielkiej Brytanii Robert Szcześniak

Silva Rerum

98
Góra Gradowa Andrzej Skwarczyński

Ze zbiorów MPW

99
Zdjęcia z Elektrowni Michał Tomasz Wójciuk
 
okładka
 
 

Setne urodziny


Jubileuszowy numer naszego pisma „wSieci Historii” prowokuje do podsumowań i wspomnień. Zaczynaliśmy naszą przygodę, dzięki inicjatorom dzieła – braciom Michałowi i Jackowi Karnowskim, w kwietniu 2012 r. Wtedy powstała redakcja miesięcznika „Na Poważnie” (tytuł wymyślił nasz syn, Stanisław) i wyszedł pierwszy numer. Wokół tej inicjatywy zebrała się grupa przyjaciół, ale także ideowych wyznawców Wielkiej i Dumnej Polski. Zaczęliśmy wydawać pismo ekskluzywne. Pamiętam pierwszy numer z tematem miesiąca „Wolność reglamentowana” z rysunkiem Andrzeja Krauzego. Podjęliśmy pracę w atmosferze zbliżającej się, drugiej rocznicy tragedii smoleńskiej, poszukując odbiorcy inteligentnego, a zarazem zainteresowanego współtworzeniem wspólnoty polskiej, zdolnej do kontaktowania się z własnym dziedzictwem. Wiedzieliśmy, że polski patriotyzm – tak potrzebny do zrozumienia współczesnemu Polakowi – ma wiele definicji; z jednej strony to patriotyzm insurekcyjny, wyrastający z doświadczenia kolejnych pokoleń walczących o przywrócenie na mapę świata Niepodległej, z drugiej strony to patriotyzm republikański, zapomniany, a wyrastający z tradycji I Rzeczypospolitej, za którą byli odpowiedzialni nosiciele herbów, rycerze, szlachta, prymasi i kaznodzieje, a im bliżej końca Rzeczypospolitej, także mieszczaństwo. I ten trzeci wymiar patriotyzmu, mnie osobiście najbliższy, narodowo-demokratyczny, wspierany równolegle przez naukę społeczną Kościoła. Patrioci obozu narodowego i katolickiego budowali na przełomie XIX i XX w. nowoczesny naród polski, jednocześnie przeciwstawiając się imperializmowi protestancko-niemieckiemu i prawosławno-carskiemu. „Polak – katolik” – jak pisał prymas Stefan Wyszyński – „Nie jest to hasło, to jest płód życiowy, wyrosły w warunkach bytowania Kościoła w udręczonym Narodzie”. Nasz miesięcznik miał ten polski dorobek patriotyzmu prezentować. I tak zostało. Po roku zmieniliśmy tytuł pisma, jednocześnie urozmaicając jego zawartość. Pierwszy numer miesięcznika (obecnie dwumiesięcznika) „wSieci Historii” ukazał się 16 maja 2013 r., i zanotował sprzedaż niebywałą – 55 tys. egzemplarzy.

Udało nam się (zespołowi z Małgorzatą Żaryn i Michałem Karpowiczem oraz ze mną, na czele) zachęcić do stałej współpracy wybitnych historyków i – szerzej – ludzi kultury i nauki, o różnej wrażliwości, a także główne instytucje kultury czy archiwa państwowe. Dzięki temu chcieliśmy osiągnąć pewien efekt, czyli zaprezentować w formie kompetentnej nasze rzeczywiste dziedzictwo, nieograniczone z racji prywatnych obciążeń redakcji czy też na skutek podtrzymywania cenzorskich cięć fragmentów naszej historii, odziedziczonych przede wszystkim po PRL, ale też – co jeszcze smutniejsze – po II RP. Otwartość na nasze dziedzictwo miała jednak swoje ograniczenia, oparte na refleksji historyczno-moralnej. Definiujemy zatem także hańbę i zdradę, choć cieszy nas przede wszystkim pozytywny dorobek przeszłych pokoleń.

Wśród tych wielu, z którymi podjęliśmy owocną współpracę, znaleźli się – nasze koleżanki i nasi koledzy, których już dziś z nami nie ma. Iza Galicka, wybitny historyk sztuki, odkrywczyni (wraz z panią Hanną Sygietyńską) polskiego obrazu El Greca z Siedlec, zaszczycała nas swoimi tekstami o włoskich malarzach czy rzeźbiarzach, ale również – wykazując zdolności literackie – fragmentami własnych wspomnień i prowadzonego przy okazji inwentaryzacji dóbr kultury dziennika. Andrzej Wroński z kolei, z którym studiowaliśmy na tym samym roku w czasach radości i smutku wywołanego wprowadzeniem stanu wojennego, był dyrektorem założonego przez siebie znanego wydawnictwa naukowego Neriton, sam także badacz XIX-wiecznych dziejów Polski. Razem tworzyliśmy po 10 kwietnia 2010 r. SPJN – środowisko inteligencji polskiej, m.in. organizujące, również dzięki Andrzejowi, w kościele Wszystkich Świętych wykłady i szkolenia. Erazm Ciołek, wybitny fotograf Solidarności i dzieła bł. ks. Jerzego, z którym zaprzyjaźniliśmy się błyskawicznie, i z którym – Małgosia i ja – przeprowadziliśmy jego ostatni wywiad, dla miesięcznika.      

Jan Żaryn, redaktor naczelny

Rok 1815 i sto lat później

19.08.2021

Niepodległość Polski nie była brana w rachubę przez żadną ze stron wojujących ani przez państwa neutralne – pisze Marek Kornat w artykule, w którym zestawia sytuację w Europie oraz nastroje panujące za czasów kongresu wiedeńskiego oraz wiek później.

Czytaj więcej

Rewolucje i powroty. Damska moda 100 lat po stylu empire

19.08.2021

Kiedy przeglądamy publikacje poświęcone modzie oraz sztuce i dokonujemy porównań drugich dekad stuleci XIX i XX, możemy poczynić bardzo ciekawe spostrzeżenia – zauważa Maria Molenda.

Czytaj więcej

Podwójna beatyfikacja

19.08.2021

Drogi życia prymasa Stefana Wyszyńskiego i matki Róży Czackiej FSK przecinały się ze sobą przez bez mała 40 lat – pisze Monika Wiśniewska w przededniu ich wspólnej beatyfikacji.

Czytaj więcej

Smutni panowie” na olimpijskim szlaku

19.08.2021

Zmagania olimpijskie – najbardziej prestiżowe zawody świata – to była też arena działań politycznych obozu sowieckiego. A zatem pole do działania dla komunistycznych służb bezpieczeństwa – Grzegorz Majchrzak przypomina, jak wyglądały igrzyska olimpijskie, za czasów PRL.

Czytaj więcej
 

Zaloguj się, by uzyskać dostęp do unikatowych treści oraz cotygodniowego newslettera z informacjami na temat najnowszego wydania

Zarejestruj się | Zapomniałem hasła