E-prenumerata

i

tylko 9,99 zł za miesiąc

„Czy można znaleźć lepszą datę, która przypominałaby o zwycięstwie światła nad ciemnościami?”

opublikowano: 26 grudnia 2013

W tygodniku „wSieci” Milena Kindziuk rozmawia o Bożym Narodzeniu z ks. prof. Józefem Naumowiczem, z Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie, znawcą wczesnego chrześcijaństwa.

Publikujemy fragment tej rozmowy:


Zwykło się mówić, że Chrystus narodził się w stajence lub grocie, tymczasem Ewangelie wcale o tym nie wspominają.

Rzeczywiście w Ewangeliach nie ma wzmianki o ubogiej stajence czy grocie, są jednak podstawy, by w takiej właśnie scenerii przedstawiać przyjście Jezusa na świat. Z Ewangelii wynika, że nowo narodzony Chrystus został ułożony w żłobie, a więc w miejscu, gdzie kładziono paszę dla zwierząt. Całe to pomieszczenie mogło więc być jakąś szopą, grotą skalną albo jakimś schroniskiem wydrążonym w ścianie pagórka w okolicy osiedla.

 

I stąd powstała tradycja, znana już w połowie II w., która narodziny Jezusa umieszcza właśnie w grocie?

W starożytności jaskinie i groty często wykorzystywano jako miejsce schronienia. W okolicach Betlejem jeszcze dzisiaj można spotkać mieszkania w części zbudowane, a w części wydrążone w wapiennej skale, gdzie chronią się zwierzęta i ludzie, oddzieleni jedynie ścianą. W takiej grocie mógł stać żłób, o którym mówi Ewangelia. O grocie w Betlejem, otaczanej szacunkiem jako miejsce narodzenia Chrystusa, wspominają już autorzy z II i III w. A na początku IV w. nad tą grotą zbudowano wielką bazylikę. Tę bazylikę i grotę narodzenia można zwiedzić w Betlejem do dziś.

 

 

Pamiątka tego wydarzenia, czyli święto Bożego Narodzenia, pojawiła się stosunkowo późno. Dlaczego? Czy dla pierwszych chrześcijan nie było ono ważne?

W pierwszych trzech wiekach nie istniało oddzielne święto narodzenia, ale czczono Jezusa pojmowanego jako jedna tajemnica, której punkt kulminacyjny stanowiło jego przejście ze śmierci do życia. Musiał dojrzeć czas, by czcić poszczególne elementy tej tajemnicy, np. by osobno celebrować narodzenie w Betlejem, osobno wniebowstąpienie itd. Złożyło się na to kilka czynników. W każdym razie już ok. 330 r. zaczęto obchodzić święto narodzenia Chrystusa, najpierw w Rzymie, potem bardzo szybko także na Wschodzie.

 

Dlaczego przyjęto datę 25 grudnia?

Sama data ma wyraźne znaczenie symboliczne. Przynajmniej takie miała w okresie starożytnym, gdy człowiek żył bliżej natury i o wiele głębiej przeżywał cykliczne zmiany pór roku. W kalendarzu rzymskim data ta określała bowiem moment zimowego przesilenia dnia z nocą, a więc astronomiczny punkt roku, od którego zaczynało zwiększać się światło dnia, a ciemności nocy stawały się krótsze. Czy można znaleźć lepszą datę, która przypominałaby o zwycięstwie światła nad ciemnościami?

 

Najczęściej jednak mówi się, że święto to zastąpiło popularne święto pogańskie narodzin niezwyciężonego słońca, które obchodzono właśnie 25 grudnia.

Nie musiało nic zastępować, gdyż rzymskie święto 25 grudnia nie należało ani do najważniejszych, ani do hucznie obchodzonych. Gdyby chodziło wyłącznie o zastąpienie dawnych obchodów, chrześcijanie znaleźliby wiele innych pogańskich świąt, które były bardziej znane, bardziej niebezpieczne czy konkurencyjne. Natomiast zasadniczą rolę w wyborze dnia święta narodzenia miał charakter Wielkanocy, której data zawsze była ściśle wpisana w naturalny cykl roku astronomicznego, wyznaczały ją bowiem pełnia księżyca i wiosenne zrównanie dnia z nocą. Ponieważ Wielkanoc była pierwszym i najważniejszym świętem chrześcijańskim, inne święta powstawały niejako w zależności od niej. Dlatego również daty nowych świąt umieszczano w znaczących momentach cyklu natury. Przy obchodach narodzenia Jezusa nie stawiano pytań o dokładny czas tych wydarzeń. Ważniejsza była symbolika wybranej daty. Stąd wybór 25 grudnia.

 

Prawosławni i grekokatolicy obchodzą jednak Boże Narodzenie 6 stycznia.

Oni świętują Boże Narodzenie właściwie 25 grudnia, z tą różnicą, że datę tę ustalają według kalendarza juliańskiego, stosowanego w tamtych kościołach. Między kalendarzem juliańskim a używanym powszechnie gregoriańskim jest obecnie 13 dni różnicy. Gdy u nas jest 7 stycznia, według kalendarza juliańskiego jest dopiero 25 grudnia. Jednak istota obchodów świątecznych i celebracji liturgicznych pozostaje taka sama.

 

Przypominamy, że już w najbliższy piątek, 27 grudnia ukaże się kolejny numer tygodnika "wSieci".

znp



 

Zaloguj się, by uzyskać dostęp do unikatowych treści oraz cotygodniowego newslettera z informacjami na temat najnowszego wydania

Zarejestruj się | Zapomniałem hasła

Szanowny Czytelniku

Chcielibyśmy poinformować Cię o przetwarzaniu Twoich danych osobowych oraz zasadach, na jakich będzie się to odbywało po dniu 25 maja 2018 r., zgodnie z instrukcjami, o których mowa poniżej.

Od 25 maja 2018 r. zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane w skrócie również jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”). RODO obowiązywać będzie w identycznym zakresie we wszystkich krajach Unii Europejskiej, w tym także w Polsce, i wprowadza wiele zmian w zasadach regulujących przetwarzanie danych osobowych, które będą miały wpływ na wiele dziedzin życia, w tym na korzystanie z usług internetowych. Przed przejściem do serwisu naszym celem jest zapoznanie Cię ze szczegółami stosowanych przez nas technologii oraz przepisami, które niebawem wejdą w życie, tak aby dać Ci szeroką wiedzę i bezpieczeństwo korzystania z naszych serwisów internetowych Prosimy Cię o zapoznanie się z podstawowymi informacjami.

Co to są dane osobowe?

Podczas korzystania z naszych usług internetowych Twoje dane osobowe mogą być zapisywane w plikach cookies lub podobnych technologiach, instalowanych przez nas lub naszych Zaufanych Partnerów na naszych stronach i urządzeniach do zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu udostępniania personalizowanych treści i reklam, bezpieczeństwa oraz analizowania ruchu na naszych stronach.

Kto będzie administratorem Twoich danych osobowych?

Administratorami Twoich danych osobowych będzie Fratria sp. z o.o., a także nasi Zaufani Partnerzy, tj. firmy i inne podmioty, z którymi współpracujemy przede wszystkim w zakresie marketingowym. Listę Zaufanych Partnerów możesz sprawdzić w każdym momencie pod niniejszym linkiem „Zaufani Partnerzy”.

Po co są nam potrzebne Twoje dane?

Aby dostosować reklamy do Twoich potrzeb i zainteresowań, zapewnić Ci większe bezpieczeństwo usług oraz dokonywać pomiarów, które pozwalają nam ciągle udoskonalać oferowane przez nas usługi.

Twoje uprawnienia

Zgodnie z RODO przysługują Ci następujące uprawnienia wobec Twoich danych osobowych i ich przetwarzania przez nas i Zaufanych Partnerów. Jeśli udzieliłeś zgody na przetwarzanie danych, możesz ją w każdej chwili wycofać. Przysługuje Ci również prawo żądania dostępu do Twoich danych osobowych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do przeniesienia danych, wyrażenia sprzeciwu wobec przetwarzania danych oraz prawo do wniesienia skargi do organu nadzorczego – GIODO. Uprawnienia powyższe przysługują także w przypadku prawidłowego przetwarzania danych przez administratora.

Zgoda

Wyrażenie przez Ciebie zgody jest dobrowolne. W każdym momencie możesz również edytować swoje preferencje w zakresie udzielonej zgody, w tym nawet wycofać ją całkowicie, klikając w ustawienia zaawansowane lub wyrażając zgodę i przechodząc na naszą stronę polityki prywatności. Każde przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na właściwej, zgodnej z obowiązującymi przepisami, podstawie prawnej. Podstawą prawną przetwarzania Twoich danych osobowych w celu świadczenia usług, w tym dopasowywania ich do Twoich zainteresowań, analizowania ich i udoskonalania oraz zapewniania ich bezpieczeństwa, jest niezbędność do wykonania umów o ich świadczenie (tymi umowami są zazwyczaj regulaminy lub podobne dokumenty dostępne w usługach, z których korzystasz na naszych stronach internetowych). Jeśli chcesz się zgodzić na przetwarzanie przez Fratrię sp. z o.o. i jej Zaufanych Partnerów Twoich danych osobowych zebranych w związku z korzystaniem przez Ciebie z naszych stron i aplikacji internetowych, w tym ich przetwarzanie w plikach cookies itp. instalowanych na Twoich urządzeniach i odczytywanych z tych plików danych, możesz w łatwy sposób wyrazić tę zgodę, klikając w przycisk „Zgadzam się i przechodzę do serwisu”. Jeśli nie chcesz wyrazić opisanej wyżej zgody lub ograniczyć jej zakres, prosimy o kliknięcie w „Ustawienia zaawansowane”. Wyrażenie zgody jest dobrowolne. Dodatkowe informacje dotyczące przetwarzania danych osobowych oraz przysługujących Ci uprawnień przeczytasz na „Polityce prywatności”.

×

Ustawienia zaawansowane

Aby dostosować reklamy i treści do Twoich potrzeb i zainteresowań, zapewnić Ci większe bezpieczeństwo usług oraz dokonywać pomiarów, które pozwalają nam ciągle udoskonalać oferowane przez nas usługi, podczas korzystania z naszych usług internetowych Twoje dane osobowe mogą być zapisywane w plikach cookies lub podobnych technologiach instalowanych przez nas lub naszych Zaufanych Partnerów na naszych stronach i urządzeniach do zbierania i przetwarzania danych osobowych.

Aktywna zgoda

Zgadzam się na przechowywanie w moim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowanie, moich danych osobowych pozostawianych w ramach korzystania oferowanych przez Wydawnictwo Fratria sp. z o.o. oraz zaufanych partnerów usług Wydawnictwa. Wyrażam zgodę na przetwarzanie danych w ramach korzystania z oferowanych przez Wydawnictwo Fratria zaufanych partnerów usług. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Dodatkowe informacje dotyczące przetwarzania danych osobowych oraz przysługujących Ci uprawnień przeczytasz na Polityce prywatności.