E-prenumerata

i

tylko 9,99 zł za miesiąc

Czy rzeczywiście postać Jana Pawła II nie ma nic wspólnego z kulturą, jak twierdzi Andrzej Stasiuk?

opublikowano: 7 lutego 2014
Czy rzeczywiście postać Jana Pawła II nie ma nic wspólnego z kulturą, jak twierdzi Andrzej Stasiuk? lupa lupa

Decyzja o przyznaniu przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego 6 mln zł. dotacji na budowę Muzeum Jana Pawła II i Kardynała Wyszyńskiego w Warszawie wywołała falę ataków ze strony lewicowych i liberalnych mediów.

Wśród krytycznych reakcji szczególnie wyróżnił się głos pisarza Andrzeja Stasiuka, który stwierdził, iż „postać papieża nie ma już nic wspólnego z kulturą”. Rozumiem, że można się spierać o różne interpretacje wydarzeń, ale należy przy tym trzymać się faktów. Tymczasem twierdzenie, jakoby osoba Jana Pawła II nie miała „nic wspólnego z kulturą”, jest kompletnie oderwane od rzeczywistości.
Właściwie trudno byłoby w ostatnich stuleciach znaleźć papieża, który miałby tak wiele wspólnego z kulturą jak właśnie Jan Paweł II. Wystarczy sięgnąć do jego życiorysu. Karol Wojtyła, zanim został księdzem, był już poetą i aktorem Teatru Rapsodycznego w Krakowie. Jako kapłan publikował wiersze, eseje filozoficzne i sztuki teatralne (te ostatnie wystawiane były na scenach oraz ekranizowane zarówno w kraju, jak i za granicą). Jako myśliciel i wykładowca akademicki łączył w oryginalny sposób filozofię tomistyczną z fenomenologią. Podczas swego pontyfikatu organizował m.in. debaty ludzi kultury i nauki w Castel Gandolfo oraz ogłosił papieski list do artystów, w którym dzielił się swymi refleksjami na temat sensu sztuki.
Są to wszystko rzeczy powszechnie znane. Właściwie w ciągu ostatnich kilkudziesięciu lat nie było lepszego ambasadora polskiej kultury na świecie niż Jan Paweł II. Dzięki lekturze jego „Pamięci i tożsamości” czy też papieskich biografii napisanych przez Rocco Buttiglione lub George'a Weigela wiele osób za granicą mogło po raz pierwszy zetknąć się z polską historią, tradycją, literaturą. Pamiętam moją rozmowę z młodym Niemcem Kristoffem z Zagłębia Ruhry, który okazał się pasjonatem polskości. Opowiadał mi, że jego fascynacja zaczęła się od przeczytania niemieckiego przekładu „Świadka nadziei”, dzięki czemu po raz pierwszy dowiedział się o niezwykłym dziedzictwie kulturowym Polski, którego spadkobiercą okazał się Jan Paweł II, o czym wcześniej nie miał w ogóle pojęcia.
Trudno mi uwierzyć, by Andrzej Stasiuk nie wiedział nic o związkach papieża z kulturą. Przypuszczam, że kluczem do interpretacji jego zdania jest słowo „już”. Pisze on bowiem, iż „postać papieża nie ma już nic wspólnego z kulturą”. Oznacza to więc, że niegdyś osoba Jana Pawła II miała związek z kulturą, ale dziś go już nie posiada. Dlaczego? Pisarz wyjaśnia, że „wspólnym narodowym wysiłkiem uczyniliśmy z niej świątka, postać plemiennych z jasełek i przydomowego krasnala.” Proces ten, jego zdaniem, zaszedł tak daleko, że postaci papieża nie da się już „ukulturalnić”. Gdybym powtórzył to tym młodym ludziom, których spotkałem w Stanach Zjednoczonych, Meksyku, Hiszpanii czy Włoszech, którzy poświęcili swoje życie, by studiować myśl Karola Wojtyły, byliby z pewnością zszokowani takim postawieniem sprawy.
Jest oczywiście sporo racji w twierdzeniu, że w Polsce przesłanie papieża zostało przez kulturę masową w dużej mierze „skremówkowane”, skrojone na miarę odpustów i festynów. Tym bardziej więc istnieje potrzeba, aby wydobyć z dorobku intelektualnego i duchowego najbardziej wpływowego Polaka w naszych dziejach to, co szczególnie wartościowe i inspirujące na przyszłość.
Takie zadanie stawia sobie właśnie Muzeum Jana Pawła II i Kardynała Wyszyńskiego, które ma być placówką zarówno wystawienniczą, jak i edukacyjną oraz badawczo-popularyzatorską. W tym sensie jego zadanie wpisuje się jak najbardziej w społeczną misję kulturalną. Jeżeli zrezygnujemy z tego typu projektów, to zamiast pielęgnować ogród kultury pozwolimy mu zarastać chwastami, zaś samego papieża na zawsze pozostawimy w krainie wiecznych kremówek.

Grzegorz Górny



 

Zaloguj się, by uzyskać dostęp do unikatowych treści oraz cotygodniowego newslettera z informacjami na temat najnowszego wydania

Zarejestruj się | Zapomniałem hasła

Szanowny Czytelniku

Chcielibyśmy poinformować Cię o przetwarzaniu Twoich danych osobowych oraz zasadach, na jakich będzie się to odbywało po dniu 25 maja 2018 r., zgodnie z instrukcjami, o których mowa poniżej.

Od 25 maja 2018 r. zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane w skrócie również jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”). RODO obowiązywać będzie w identycznym zakresie we wszystkich krajach Unii Europejskiej, w tym także w Polsce, i wprowadza wiele zmian w zasadach regulujących przetwarzanie danych osobowych, które będą miały wpływ na wiele dziedzin życia, w tym na korzystanie z usług internetowych. Przed przejściem do serwisu naszym celem jest zapoznanie Cię ze szczegółami stosowanych przez nas technologii oraz przepisami, które niebawem wejdą w życie, tak aby dać Ci szeroką wiedzę i bezpieczeństwo korzystania z naszych serwisów internetowych Prosimy Cię o zapoznanie się z podstawowymi informacjami.

Co to są dane osobowe?

Podczas korzystania z naszych usług internetowych Twoje dane osobowe mogą być zapisywane w plikach cookies lub podobnych technologiach, instalowanych przez nas lub naszych Zaufanych Partnerów na naszych stronach i urządzeniach do zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu udostępniania personalizowanych treści i reklam, bezpieczeństwa oraz analizowania ruchu na naszych stronach.

Kto będzie administratorem Twoich danych osobowych?

Administratorami Twoich danych osobowych będzie Fratria sp. z o.o., a także nasi Zaufani Partnerzy, tj. firmy i inne podmioty, z którymi współpracujemy przede wszystkim w zakresie marketingowym. Listę Zaufanych Partnerów możesz sprawdzić w każdym momencie pod niniejszym linkiem „Zaufani Partnerzy”.

Po co są nam potrzebne Twoje dane?

Aby dostosować reklamy do Twoich potrzeb i zainteresowań, zapewnić Ci większe bezpieczeństwo usług oraz dokonywać pomiarów, które pozwalają nam ciągle udoskonalać oferowane przez nas usługi.

Twoje uprawnienia

Zgodnie z RODO przysługują Ci następujące uprawnienia wobec Twoich danych osobowych i ich przetwarzania przez nas i Zaufanych Partnerów. Jeśli udzieliłeś zgody na przetwarzanie danych, możesz ją w każdej chwili wycofać. Przysługuje Ci również prawo żądania dostępu do Twoich danych osobowych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do przeniesienia danych, wyrażenia sprzeciwu wobec przetwarzania danych oraz prawo do wniesienia skargi do organu nadzorczego – GIODO. Uprawnienia powyższe przysługują także w przypadku prawidłowego przetwarzania danych przez administratora.

Zgoda

Wyrażenie przez Ciebie zgody jest dobrowolne. W każdym momencie możesz również edytować swoje preferencje w zakresie udzielonej zgody, w tym nawet wycofać ją całkowicie, klikając w ustawienia zaawansowane lub wyrażając zgodę i przechodząc na naszą stronę polityki prywatności. Każde przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na właściwej, zgodnej z obowiązującymi przepisami, podstawie prawnej. Podstawą prawną przetwarzania Twoich danych osobowych w celu świadczenia usług, w tym dopasowywania ich do Twoich zainteresowań, analizowania ich i udoskonalania oraz zapewniania ich bezpieczeństwa, jest niezbędność do wykonania umów o ich świadczenie (tymi umowami są zazwyczaj regulaminy lub podobne dokumenty dostępne w usługach, z których korzystasz na naszych stronach internetowych). Jeśli chcesz się zgodzić na przetwarzanie przez Fratrię sp. z o.o. i jej Zaufanych Partnerów Twoich danych osobowych zebranych w związku z korzystaniem przez Ciebie z naszych stron i aplikacji internetowych, w tym ich przetwarzanie w plikach cookies itp. instalowanych na Twoich urządzeniach i odczytywanych z tych plików danych, możesz w łatwy sposób wyrazić tę zgodę, klikając w przycisk „Zgadzam się i przechodzę do serwisu”. Jeśli nie chcesz wyrazić opisanej wyżej zgody lub ograniczyć jej zakres, prosimy o kliknięcie w „Ustawienia zaawansowane”. Wyrażenie zgody jest dobrowolne. Dodatkowe informacje dotyczące przetwarzania danych osobowych oraz przysługujących Ci uprawnień przeczytasz na „Polityce prywatności”.

×

Ustawienia zaawansowane

Aby dostosować reklamy i treści do Twoich potrzeb i zainteresowań, zapewnić Ci większe bezpieczeństwo usług oraz dokonywać pomiarów, które pozwalają nam ciągle udoskonalać oferowane przez nas usługi, podczas korzystania z naszych usług internetowych Twoje dane osobowe mogą być zapisywane w plikach cookies lub podobnych technologiach instalowanych przez nas lub naszych Zaufanych Partnerów na naszych stronach i urządzeniach do zbierania i przetwarzania danych osobowych.

Aktywna zgoda

Zgadzam się na przechowywanie w moim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowanie, moich danych osobowych pozostawianych w ramach korzystania oferowanych przez Wydawnictwo Fratria sp. z o.o. oraz zaufanych partnerów usług Wydawnictwa. Wyrażam zgodę na przetwarzanie danych w ramach korzystania z oferowanych przez Wydawnictwo Fratria zaufanych partnerów usług. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Dodatkowe informacje dotyczące przetwarzania danych osobowych oraz przysługujących Ci uprawnień przeczytasz na Polityce prywatności.