Archiwum

Wydanie nr 03/2017 (46)

TEMAT MIESIĄCA

10
PIERWSZA NIEMIECKO-RUSKA KOALICJA MICHAŁ JANIK
14
STANISŁAW AUGUST MIĘDZY PRUSAMI A ROSJĄ ZOFIA ZIELIŃSKA
17
W SZPONACH DWÓCH ORŁÓW ANDRZEJ WROŃSKI
24
ŚMIERĆ W CARLSBERGU ANDRZEJ GRAJEWSKI

FELIETONY

27
1915 PAWEŁ SKIBIŃSKI
48
WIDMO ABSURDU RYSZARD CZARNECKI
48
Niedoszły rajd PIOTR SKWIECIŃSKI
49
GRZECH SPOŁECZNY GRZEGORZ GÓRNY
86
BIOGRAFIA ZE SKAZĄ ANTONI DUDEK
86
Logika debaty PIOTR ZAREMBA
98
WĘDROWCY EWANGELII MAREK JUREK

WEHIKUŁ CZASU

28
MARZEC MICHAŁ KOMUDA

KALENDARZ HISTORYCZNY

32
POKÓJ W LUBOWLI 15 MARCA 1412 r. JACEK KROCHMAL

WYKLĘCI

34
CHRYSTUS ZA NAS, MY ZA CHRYSTUSA. KPT. HENRYK FLAME BARTŁOMIEJ ILCEWICZ
37
ADAM BORYCZKA – IKONA PODZIEMIA, GALERNIK PRL ANDRZEJ FEDOROWICZ
40
PRAWO W SŁUŻBIE BEZPRAWIA RAFAŁ LEŚKIEWICZ
43
ZYGMUNT SZENDZIELARZ „ŁUPASZKA” – BOHATER, NIE ZBRODNIARZ MARCIN WIŚNIARSKI
46
WYKLĘCI… W CENTRUM KRAKOWA TADEUSZ PAWLICKI

GRY O TRON

50
STANISŁAW LESZCZYŃSKI MAREK BARAŃSKI

BITWA MIESIĄCA

52
HUCISKO 1939 MICHAŁ KOMUDA

POLITYKA HISTORYCZNA

54
II WOJNA ŚWIATOWA – MIT W MIEJSCE HISTORII KS. ZYGMUNT ZIELIŃSKI

PRASPORT

57
NAD BALEM CIEŃ STALINA - Z PRZEMYSŁAWEM BABIARZEM ROZMAWIA TOMASZ KARPOWICZ

DAWNO TEMU

60
JAN „JAŚKO” JASNOBORSKI – KOZAK WIERNY RP BARTOSZ STARĘGOWSKI

ZDARZYŁO SIĘ

63
ROCZNICA POWSTANIA KRAKOWSKIEGO JAROSŁAW KAJDAŃSKI
67
SZCZECIN, MIASTO NIEPOKORNE TOMASZ PANFIL
70
WSPOMNIENIA Z MARCA’68 MAREK BARAŃSKI
72
PARADOKS MACKIEWICZA PRZEMYSŁAW WAINGERTNER

ZIEMIAŃSTWO

75
DWÓR MONIUSZKÓW W SABNIACH PIOTR SZYMON ŁOŚ

PEŁNA KULTURA

78
BOLESŁAW LEŚMIAN. „POCHMIEL KSIĘŻYCOWY” ŁUKASZ MICHALSKI
80
WŁODZIMIERZ ZAKRZEWSKI. OLBRZYM NIEDORASTAJĄCY KARŁOM DO PIĘT MARIUSZ SOLECKI
83
LÉON DEGRELLE. ADWOKAT DIABŁA JERZY KOPAŃSKI
84
WŚRÓD KSIĄŻEK MAREK KLECEL

PUPILE HISTORII

88
SIERŻANT STUBBY MAGDALENA SZCZEPANIAK

Z KOTŁA DZIEJÓW

89
SIERP, MŁOT I SWASTYKA AGNIESZKA ŻUREK

ZE ZBIORÓW MPW

90
SKRYTKA W DRZWIACH KATARZYNA UTRACKA

CZYM STRZELAĆ

91
P-51 MUSTANG KACPER GROCHOCKI

DIABEŁ NIE MÓGŁ

92
MIESZCZKA Z GŁOWĄ DO INTERESÓW JOANNA PUCHALSKA

CHLEBA NASZEGO

94
MAKARON OJCÓW MA WIELU KRZYSZTOF ŻARYN

KOMIKS

96
ciężar władzy MAREK OLEKSICKI, BARTOSZ SZTYBOR

Z ARCHIWUM IPN

99
PORTRET POŚMIERTNY „ROJA” TOMASZ STEMPOWSKI
okładka
 
 

Podziemna Armia Powraca

Jak co roku, im bliżej dnia 1 marca, tym mocniej odczuwamy zbliżające się święto: Narodowy Dzień Pamięci „Żołnierzy Wyklętych”. (Nadal jestem przywiązany do tej nazwy, bo uważam, że trzeba odróżnić niezwykłe losy tego pokolenia od losów innych, także Niezłomnych pokoleń Polaków, którym jeszcze za życia oddawano należną cześć). Od kilku już miesięcy społeczne komitety (w tym nasz, stołeczny), organizacje lokalne i ogólnopolskie – jak Fundacja Wolność i Demokracja z jej biegiem „Tropem Wilczym”, czy też ważne placówki muzealne, nauki i kultury, jak IPN i Muzeum Żołnierzy Wyklętych przy Areszcie Mokotowskim w Warszawie, przygotowują się do uroczystych obchodów. W gabinetach Kancelarii Prezydenta RP i Ministerstwa Obrony Narodowej, a także w polskim parlamencie trwają spotkania organizacyjne, podejmuje się ostateczne decyzje. Zapewniam, drodzy Czytelnicy, że dzień Żołnierzy Wyklętych stał się w Polsce jednym z najważniejszych w naszym wspólnym kalendarzu. Będzie się działo!

Obchody tegoroczne rozłożone są w czasie, a ich kulminacja nastąpi m.in. 25–26 lutego, w sobotę i niedzielę, tak byśmy mogli znaleźć czas na wzięcie udziału w wybranych przez siebie wydarzeniach upamiętniających naszych bohaterów. W tym roku 1 marca wypada w Środę Popielcową, a centralne obchody odbędą się tego dnia – z udziałem prezydenta RP – w najważniejszym miejscu stolicy, przy Grobie Nieznanego Żołnierza. Stamtąd udamy się zaś do katedry świętojańskiej, a towarzyszyć nam będą portrety Zygmunta Szendzielarza, Stanisława Kasznicy i wielu, wielu innych. Będzie okazja także, by się pomodlić i poddać refleksji. Nasza kondycja ziemska, choć w prochu się mieści, to jednak pamięć ludzka okazuje się trwalsza, niezniszczalna. Ostatni z żyjących Żołnierzy Wyklętych są jeszcze wśród nas, co wzmacnia naszą potrzebę upamiętniania bohaterów; żyją także młodsze roczniki niezłomnego pokolenia, chłopcy z obozu w Jaworznie i dziewczęta z Bojanowa, którzy zakładali w latach stalinowskich podziemne organizacje młodzieżowe; żyją dzieci – ofiary reżymu komunistycznego, które rodziły się w warunkach więziennych, gdy ich matki odbywały swoją karę, lub były zabierane po wyroku do domów dziecka i wychowywane w nienawiści do Polski, o którą walczyli ich rodzice. Żyje dzisiejsza młodzież polska, która od kilku lat co najmniej daje dowody swego przywiązania do „Zapory”, „Żelaznego” czy „Roja” i ich biografii. To wszystko sprawia, że za sprawą żołnierzy i działaczy Podziemia Niepodległościowego odzyskujemy nie tylko zbiorową pamięć, lecz także stajemy się jakby sami wartościowsi, niosąc następcom naszym zestaw norm, o które warto toczyć boje; zestaw postaw, które warto w życiu stosować. Warto, bo oprócz ciała, co w proch się obróci, mamy duszę i bagaż własnych uczynków, z którym staniemy przez obliczem Pana. Obok Niego staną też Wyklęci. Czy nam podziękują za dawanie świadectwa o nich i ich życiu?

W dniu 1 marca 1999 r. w Watykanie papież Jan Paweł II mówił o przebaczeniu: „Przebaczenie jest najwznioślejszym znakiem zdolności kochania na wzór Boga. Nie potrafi przebaczyć innym, kto sam nie zaznał przebaczenia”. Oni, Łukasz Ciepliński i jego przyjaciele, żołnierze NSZ czy NZW, dawno przebaczyli swoim oprawcom. Najtrudniej przebaczyć tym, którzy przeżyli. Święci opanowali już bowiem tę zdolność kochania. Przywracanie należnych honorów Żołnierzom Wyklętym przywraca jednocześ­nie normalność w zbiorowym przeżywaniu swojej przeszłości. To warunek niezbędny, by przebaczyć. Oddając dziś hołd naszym bohaterom, paradoksalnie, dajemy ostatnim żyjącym oprawcom szansę, by także oni zdążyli przeżyć godnie swe życie, mając nadzieję, że nie ominie ich dar przebaczenia. 

Jan Żaryn

W nowym numerze miesięcznika „wSieci Historii” – Polska niezwyciężona

16.02.2017

Na łamach najnowszego wydania miesięcznika „wSieci Historii” publicyści przypominają trudne dzieje Polaki, szczególnie zwracając uwagę na dzieło Żołnierzy Wyklętych. O walce i poświeceniu tych polskich bohaterów redakcja przypomina przy okazji 1 marca, kiedy obchodzony będzie Narodowy Dzień Pamięci „Żołnierzy Wyklętych”.

Czytaj więcej

Bohater, nie zbrodniarz

16.02.2017

24 kwietnia 2016 r. odbyła się w Warszawie podniosła uroczystość pochówku płk. Zygmunta Szendzielarza „Łupaszki”. Był to ostatni akt długiej drogi tego żołnierza do godnego pożegnania przez rodaków. Są jednak w naszym kraju środowiska – delikatnie mówiąc – niechętne etosowi takich ludzi, jak płk Szendzielarz  – pisze w najnowszym artykule w miesięczniku „wSieci Historii” historyk archiwista Marcin Wiśniarski.

Czytaj więcej

Prawo w służbie bezprawia

16.02.2017

Od kilku lat obserwujemy wzmożone zainteresowanie losami żołnierzy wyklętych (niezłomnych) walczących z komunistyczną dyktaturą. Zgłębiając ich losy, poznajemy skalę stosowanych wobec nich represji – pisze w najnowszym artykule w miesięczniku „wSieci Historii” historyk IPN dr Rafał Leśkiewicz.

Czytaj więcej

„Pochmiel księżycowy”

16.02.2017

Bolesław Leśmian uchodzi za najbardziej chyba zakorzenionego w polszczyźnie poetę pierwszej połowy XX w., Ale nie musiał nim zostać – pisze w najnowszym numerze miesięcznika „wSieci Historii” Łukasz Michalski.

Czytaj więcej

Paradoks Józefa Mackiewicza

16.02.2017

Był z racji swoich życiowych wyborów, poglądów i twórczości bodaj najbardziej kontrowersyjnym polskim pisarzem i publicystą minionego stulecia – pisze w najnowszym numerze miesięcznika „wSieci Historii” Przemysław Waingertner  w artykule o Józefie Mackiewiczu.

Czytaj więcej

W pułapce – rządy Stanisława Augusta

16.02.2017

Wybrany 7 września 1764 r. nowy polski król Stanisław August obejmował we władanie państwo niesuwerenne. Od czasu wielkiej wojny północnej hegemonem Rzeczypospolitej była Rosja – pisze w swoim artykule w miesięczniku „wSieci Historii” profesor Zofia Zielińska.

Czytaj więcej
 

Zaloguj się, by uzyskać dostęp do unikatowych treści oraz cotygodniowego newslettera z informacjami na temat najnowszego wydania

Zarejestruj się | Zapomniałem hasła