Do czytania i do słuchania - z prenumeratą audiobooki gratis!

Aktualne wydanie

Wydanie nr 5-6/2022 (108-109)

Głos naczelnego

3
W 10. rocznicę śmierci Wiesława Chrzanowskiego Jan Żaryn

Co było, co będzie

6
Co było, co będzie Piotr Mazurek
9
Patriotyzm na współcześnie Mirosław Biełaszko

Rzeczpospolita podziemna… mniej znana

10
„Zbrojeniówka” Polskiego Państwa Podziemnego Przemysław Waingertner

Temat miesiąca

12
Intelektualne DNA rosyjskiej Cerkwi Prawosławnej Tomasz Terlikowski
16
Rosja – „Inny świat” widziany z polskiej perspektywy Ks. Waldemar Gliński
20
Ukraińskie prawosławie: od podziałów ku jedności? Grzegorz Górny

Felietony

23
Niespełniona unia Grzegorz Górny
73
1960 – Rok Afryki Paweł Skibiński
80
Opowieść, którą potwierdza życie Gabriela Sierocińska-Dec
81
Nowohucki krzyż Antoni Dudek
81
List do synów Ryszard Czarnecki
86
O mężu stanu, który dokonał zjednoczenia chrześcijańsko-narodowego Marek Jurek
96
Silva Rerum Andrzej Skwarczyński

Prezydent Lech Kaczyński

24
Polityka historyczna jako narzędzie realizacji polskiej racji stanu. Z wicepremierem Jackiem Sasinem rozmawia Bartosz Życiński

Ziemiaństwo

27
„Zamek w Mirowie” – siedziba pierwszej ordynacji rodu Myszkowskich Marta Konopka

Wehikuł czasu

30
Maj, czerwiec Michał Komuda

Skarby AGAD

34
Lwowskie polonika Jacek Krochmal

Tajemnice AAN

36
Kozienickie struktury AK przeciwko rakietom V2 Rafał Kierzkowski

Dusza kontusza

38
Aleksander Zborowski – syn banity Henryk Litwin

Dawno temu

41
Epizod leszneński w czasie potopu szwedzkiego i jego konsekwencje Bartosz Staręgowski

Zdarzyło się

44
Generał Stanisław Brzóska Piotr Świątecki
46
Sprawa polska w listach żołnierzy chłopów podczas I wojny światowej Paweł Brudek
50
Polski nafciarz na Dzikim Wschodzie Mieczysław T. Starkowski
54
U Grobu Chrystusa w Jerozolimie Franciszek Pitek
56
Ppor. „Mariusz” – prof. Jan Łopuski herbu Ślepowron Mariusz Krzysztofiński
59
Helena Kurcyuszowa z domu Słomińska Artur Kubaj
62
Farba zamiast śliwek. Z ziemi francuskiej do Polski Paweł Błażewicz

Instytut Dziedzictwa Myśli Narodowej

64
Stanisław Cywiński – wielki uczony ofiarą sanacyjnych siepaczy Marta Cywińska

Władczynie

67
Katarzyna z Opalińskich Leszczyńska Marek Barański

Debaty

68
Solidarność jako marka. Z Łukaszem Ofiarą rozmawia Agata Madaj

Prasport

70
Ka-ca-py do do-mu! Grzegorz Majchrzak

Pełna kultura

74
Gawlina żywy in aeternam Jacek Żurek
76
W obronie wrót do Europy Jerzy Miziołek
82
W kręgu Klio Rafał Łatka
84
Łatki na Klio. Z prof. Patrykiem Pleskotem rozmawia Rafał Łatka
85
Ryszard Witkowski „Orliński” (1926-2022) Michał Komuda

Diabeł nie mógł

88
Pani Zofia Joanna Puchalska

Szlachetne zdrowie

90
Trujące ukojenie Krzysztof Żaryn

Czym strzelać

92
Pancerniki, czyli oryginalność po francusku Kacper Grochocki

Z fototeki IPN

93
Operacja kryptonim „Uran” Jacek Słoma
{Historia okładki]94
Z kozakami przeciw Moskwie Michał Korsun

NAC prezentuje

98
„Gotujcie na gazie!” Łukasz Karolewski

Ze zbiorów MPW

99
Obrączki z łuski po naboju Katarzyna Utracka
okładka
 
 

W 10. rocznicę śmierci Wiesława Chrzanowskiego

Swego czasu marszałek Sejmu I kadencji mówił: „W zdrowym społeczeństwie podstawową rolę odgrywa środowiskowa opinia publiczna, która narzuca normy przyzwoitego zachowania”. Te słowa rzadko przywoływane, wydają się nie tylko aktualne, ale i w narodzie polskim żywe. Trzeba było jednak dopiero doświadczenia wojny, by ujawniła się ta prawda. Obrazem przyzwoitego zachowania się Polaków stał się nasz stosunek do uchodźców, jednoczący zwaśnione strony. Ta waśń, od wielu lat trwająca, jak się wydawało nie znajdowała już żadnej bariery, tamy ani wstydu. A jednak!

Nie jest to jedyna myśl profesora i narodowca, którą warto dziś przywołać. Jego dewizą była działalność czynna, czy to polityczna, czy społeczno-związkowa. Wychowany był w domu narodowca, swego ojca, także Wiesława, ministra w pierwszych rządach odrodzonej Polski z ramienia Narodowej Demokracji, długoletniego profesora Politechniki Warszawskiej, w tym rektora uczelni. Ideałem organizacji dla Wiesława syna, jak sam mówił w wywiadzie rzece, była Liga Narodowa (1893–1928) założona przez Romana Dmowskiego. Oparta w swej praktycznej działalności Liga Narodowa na wszechstanowości i wszechpolskości stanowiła dla profesora punkt odniesienia do zrozumienia fenomenu Solidarności z sierpnia 1980 r. W obu bowiem przypadkach warstwy oświecone i ludowe, w tym drugim przypadku inteligencja i robotnicy, stanęli na wysokości zadania, uznając, że są wartości najwyższe, którym należy się pokłonić, by Polska mogła się stać niepodległa. Tymi wartościami były i są wolność i solidarność, wówczas pod koniec XIX w. nazywana solidaryzmem społecznym.

Jako narodowiec profesor był posłuszny nauce Kościoła katolickiego, dlatego po 1989 r. krytykował liberalne metody wychodzenia z kryzysu gospodarki nakazowo-rozdzielczej. Krytykował patologie i rażące niesprawiedliwości. Jak twierdził, zasadniczym założeniem nauki społecznej Kościoła jest umiejscowienie człowieka w centrum myślenia o gospodarce. To zachowanie jego godności, w tym prawa do pracy i godziwego rozwoju rodziny, stanowić winno warunek sine qua non decyzji politycznych, dla ochotników stosowania jedynie skuteczności jako miary rozwoju.

Żyjemy dziś na grani, między przeszłością, która wydawała się pełna bezpieczeństwa i wygody życia, a niepewną przyszłością, być może tragiczniejszą, niż sięgamy wyobraźnią. W scenariuszu bardziej optymistycznym będziemy żyć w czasach postępującego kryzysu gospodarczego, który od Polaków będzie wymagać poświęcenia i solidarności oraz zgody na wyrzeczenia, w imię solidarności, a więc wszechstanowości i wszechpolskości. Nie damy sobie wyrwać ani osłabić żadnej części narodu ani żadnego fragmentu jego terytorium. Zależeć to będzie nie tylko od kierownictwa państwowego, ale także od decyzji każdego z nas – czy chcemy prowadzić politykę czynną na rzecz wspólnoty, czy wolimy się zaszyć we własnym egoizmie. Powtarzał Wiesław Chrzanowski za swym mistrzem, Romanem Dmowskim: „Jestem Polakiem – więc mam obowiązki polskie: są one tym większe i tym silniej się do nich poczuwam, im wyższy przedstawiam typ człowieka”.

Tych wyższych typów człowieka będzie nam potrzeba, szczególnie w najbliższym czasie! Wiesław Chrzanowski zmarł 29 kwietnia 2012 r. Dziesiąta rocznica jego śmierci to dobry moment, by przypomnieć sobie postać i dorobek marszałka Sejmu RP. IDMN im. R. Dmowskiego i I.J. Paderewskiego oraz Muzeum Historii Polski przygotowały wydarzenia, które w tym pomogą (zob. www.idmn.pl).

Jan Żaryn, redaktor naczelny

Intelektualne DNA rosyjskiej cerkwi prawosławnej

14.04.2022

Byłoby błędem uznanie, że powodów usytuowania rosyjskiego prawosławia trzeba szukać tylko w jego uzależnieniu od Związku Sowieckiego i agenturalnych powiązań hierarchów – o religijnym zaangażowaniu w wojnę na Ukrainie pisze Tomasz P. Terlikowski.

Czytaj więcej

Polityka historyczna jako narzędzie polskiej racji stanu

14.04.2022

W 12. rocznicę katastrofy w Smoleńsku o śp. Lechu Kaczyńskim, polityce historycznej oraz kształtowaniu świadomości narodu z wicepremierem Jackiem Sasinem, ministrem aktywów państwowych i bliskim współpracownikiem zmarłego prezydenta rozmawia Bartosz Życiński w wywiadzie zatytułowanym „Polityka historyczna jako narzędzie polskiej racji stanu”.

Czytaj więcej

W obronie wrót do Europy

14.04.2022

Przez cały wiek XVI i znaczną część wieku XVII Rzeczpospolita dzielnie powstrzymywała Moskwę przed zakusami na podbicie zachodnich obszarów Europy. W tych dniach Ukraina, przez wieki tragicznie doświadczana przez rosyjski imperializm, stała się prawdziwym przedmurzem Europy. Przypomnijmy kilka wizerunków heroicznej walki o wschodnią granicę dawnej Rzeczypospolitej – pisze Jerzy Miziołek.

Czytaj więcej

Aleksander Zborowski – syn banity

14.04.2022

Nocą 11 maja 1584 r. wysłany przez kanclerza Jana Zamoyskiego oddział żołnierzy pod dowództwem Stanisława Żółkiewskiego dokonał zbrojnego aresztowania Samuela Zborowskiego, najsłynniejszego chyba w dziejach Rzeczypospolitej banity i awanturnika, którego bohaterem swych dzieł uczynił potem Juliusz Słowacki.

Czytaj więcej
 

Zaloguj się, by uzyskać dostęp do unikatowych treści oraz cotygodniowego newslettera z informacjami na temat najnowszego wydania

Zarejestruj się | Zapomniałem hasła

Szanowny Czytelniku

Chcielibyśmy poinformować Cię o przetwarzaniu Twoich danych osobowych oraz zasadach, na jakich będzie się to odbywało po dniu 25 maja 2018 r., zgodnie z instrukcjami, o których mowa poniżej.

Od 25 maja 2018 r. zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane w skrócie również jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”). RODO obowiązywać będzie w identycznym zakresie we wszystkich krajach Unii Europejskiej, w tym także w Polsce, i wprowadza wiele zmian w zasadach regulujących przetwarzanie danych osobowych, które będą miały wpływ na wiele dziedzin życia, w tym na korzystanie z usług internetowych. Przed przejściem do serwisu naszym celem jest zapoznanie Cię ze szczegółami stosowanych przez nas technologii oraz przepisami, które niebawem wejdą w życie, tak aby dać Ci szeroką wiedzę i bezpieczeństwo korzystania z naszych serwisów internetowych Prosimy Cię o zapoznanie się z podstawowymi informacjami.

Co to są dane osobowe?

Podczas korzystania z naszych usług internetowych Twoje dane osobowe mogą być zapisywane w plikach cookies lub podobnych technologiach, instalowanych przez nas lub naszych Zaufanych Partnerów na naszych stronach i urządzeniach do zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu udostępniania personalizowanych treści i reklam, bezpieczeństwa oraz analizowania ruchu na naszych stronach.

Kto będzie administratorem Twoich danych osobowych?

Administratorami Twoich danych osobowych będzie Fratria sp. z o.o., a także nasi Zaufani Partnerzy, tj. firmy i inne podmioty, z którymi współpracujemy przede wszystkim w zakresie marketingowym. Listę Zaufanych Partnerów możesz sprawdzić w każdym momencie pod niniejszym linkiem „Zaufani Partnerzy”.

Po co są nam potrzebne Twoje dane?

Aby dostosować reklamy do Twoich potrzeb i zainteresowań, zapewnić Ci większe bezpieczeństwo usług oraz dokonywać pomiarów, które pozwalają nam ciągle udoskonalać oferowane przez nas usługi.

Twoje uprawnienia

Zgodnie z RODO przysługują Ci następujące uprawnienia wobec Twoich danych osobowych i ich przetwarzania przez nas i Zaufanych Partnerów. Jeśli udzieliłeś zgody na przetwarzanie danych, możesz ją w każdej chwili wycofać. Przysługuje Ci również prawo żądania dostępu do Twoich danych osobowych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do przeniesienia danych, wyrażenia sprzeciwu wobec przetwarzania danych oraz prawo do wniesienia skargi do organu nadzorczego – GIODO. Uprawnienia powyższe przysługują także w przypadku prawidłowego przetwarzania danych przez administratora.

Zgoda

Wyrażenie przez Ciebie zgody jest dobrowolne. W każdym momencie możesz również edytować swoje preferencje w zakresie udzielonej zgody, w tym nawet wycofać ją całkowicie, klikając w ustawienia zaawansowane lub wyrażając zgodę i przechodząc na naszą stronę polityki prywatności. Każde przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na właściwej, zgodnej z obowiązującymi przepisami, podstawie prawnej. Podstawą prawną przetwarzania Twoich danych osobowych w celu świadczenia usług, w tym dopasowywania ich do Twoich zainteresowań, analizowania ich i udoskonalania oraz zapewniania ich bezpieczeństwa, jest niezbędność do wykonania umów o ich świadczenie (tymi umowami są zazwyczaj regulaminy lub podobne dokumenty dostępne w usługach, z których korzystasz na naszych stronach internetowych). Jeśli chcesz się zgodzić na przetwarzanie przez Fratrię sp. z o.o. i jej Zaufanych Partnerów Twoich danych osobowych zebranych w związku z korzystaniem przez Ciebie z naszych stron i aplikacji internetowych, w tym ich przetwarzanie w plikach cookies itp. instalowanych na Twoich urządzeniach i odczytywanych z tych plików danych, możesz w łatwy sposób wyrazić tę zgodę, klikając w przycisk „Zgadzam się i przechodzę do serwisu”. Jeśli nie chcesz wyrazić opisanej wyżej zgody lub ograniczyć jej zakres, prosimy o kliknięcie w „Ustawienia zaawansowane”. Wyrażenie zgody jest dobrowolne. Dodatkowe informacje dotyczące przetwarzania danych osobowych oraz przysługujących Ci uprawnień przeczytasz na „Polityce prywatności”.

×

Ustawienia zaawansowane

Aby dostosować reklamy i treści do Twoich potrzeb i zainteresowań, zapewnić Ci większe bezpieczeństwo usług oraz dokonywać pomiarów, które pozwalają nam ciągle udoskonalać oferowane przez nas usługi, podczas korzystania z naszych usług internetowych Twoje dane osobowe mogą być zapisywane w plikach cookies lub podobnych technologiach instalowanych przez nas lub naszych Zaufanych Partnerów na naszych stronach i urządzeniach do zbierania i przetwarzania danych osobowych.

Aktywna zgoda

Zgadzam się na przechowywanie w moim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowanie, moich danych osobowych pozostawianych w ramach korzystania oferowanych przez Wydawnictwo Fratria sp. z o.o. oraz zaufanych partnerów usług Wydawnictwa. Wyrażam zgodę na przetwarzanie danych w ramach korzystania z oferowanych przez Wydawnictwo Fratria zaufanych partnerów usług. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Dodatkowe informacje dotyczące przetwarzania danych osobowych oraz przysługujących Ci uprawnień przeczytasz na Polityce prywatności.