Czytasz i klikasz - bądź blisko Polski gdziekolwiek jesteś!
nie pamiętam hasła

Od czego zależy cena prądu?

opublikowano: 17 października 2022
Od czego zależy cena prądu? lupa lupa
Fratria

Spółki energetyczne mają bardzo ograniczony wpływ na politykę cenową.

Spółki energetyczne mają bardzo ograniczony wpływ na politykę cenową. Ceny oferowane firmom i instytucjom publicznym wynikają z niezależnych od nich czynników, takich jak wzrost cen surowców spowodowany wojną na Ukrainie i wojną energetyczną wypowiedzianą przez Rosję Zachodowi.

 

Zgodnie z wynikającymi z prawa obowiązującego w Europie mechanizmami rynkowymi i giełdowymi przekłada się to właśnie na ceny. Obecnie firmy energetyczne współpracują z rządem nad rozwiązaniami prawnymi, które z jednej strony umożliwią złagodzenie wzrostu cen, a z drugiej zapewnią środki na transformację energetyczną i zapewnienie bezpieczeństwa energetycznego.

 

Kiedy prąd jest najtańszy?

 

Rynek energii zorganizowano w taki sposób, by w pierwszej kolejności do systemu elektroenergetycznego trafiała energia produkowana przez jednostki o najniższym koszcie zmiennym wytwarzania. To tzw. reguła merit order. Im większe zapotrzebowanie na energię elektryczną, tym więcej coraz droższych jednostek wytwórczych jest angażowanych do zaspokojenia potrzeb rynku. Z kolei im mniejsze zapotrzebowanie, tym mniej jednostek jest potrzebnych w eksploatacji. Właśnie dlatego – zgodnie z zasadami rynku – prąd jest najtańszy wówczas, gdy jest najniższe zapotrzebowanie na energię, a cena rośnie wraz ze wzrostem popytu i włączaniem do systemu kolejnych elektrowni.

 

Zgodnie z prawem wyprodukowana energia elektryczna powinna być sprzedawana na giełdzie energii (nie licząc ustawowych wyjątków). Handel hurtowy odbywa się na rynku terminowym i spotowym, na którym ceny są wyznaczane w odniesieniu do ceny oferowanej przez najdroższą jednostkę wytwórczą pokrywającą zapotrzebowanie w danym momencie (tzw. cenę krańcową). Aktualna cena rynkowa ma wpływ na cenę oferowaną na rynku dnia następnego oraz w kontraktach terminowych, które już wprost przekładają się na ceny oferowane przez sprzedawców energii elektrycznej firmom, samorządom i instytucjom.

 

Energia w szczycie zapotrzebowania (tzw. peak) jest więc droższa niż poza szczytem (off-peak). Elektrownie konwencjonalne – węglowe i gazowe – mogą dostosowywać swoją produkcję do popytu oraz warunków rynkowych w ramach swoich technicznych możliwości. Z kolei podaż energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych (OZE) jest zależna wyłącznie od warunków atmosferycznych – kiedy zachodzi słońce lub ustaje wiatr, źródła OZE przestają produkować prąd, więc muszą zostać zastąpione przez elektrownie węglowe i gazowe.

 

Najtańszymi jednostkami wytwarzającymi energię elektryczną na polskim rynku są odnawialne źródła energii. Koszt inwestycji w ich przypadku jest relatywnie wysoki, jednak sam koszt zmienny produkcji energii pozostaje najniższy. Droższe w zestawieniu są jednostki zasilane węglem brunatnym i kamiennym, elektrownie szczytowo-pompowe, które pełnią również funkcję magazynów energii, oraz jednostki gazowe, których średni koszt wytworzenia jest obecnie najwyższy. Na wysokie koszty produkcji energii z węgla kamiennego i gazu wpływają zarówno rekordowo wysokie ceny tych surowców, jak i koszty zakupu praw do emisji dwutlenku węgla w systemie EU ETS.

 

Cena krańcowa

 

Dzięki mechanizmowi tzw. ceny krańcowej w całej Unii Europejskiej są promowane odnawialne źródła energii, które – choć ich funkcjonowanie jest uzależnione od sprzyjających warunków atmosferycznych – stają się bardziej opłacalną inwestycją.

 

To, na jakim poziomie ukształtuje się cena krańcowa, jest zależne zatem przede wszystkim od dwóch czynników:

 

- popytu na energię, czyli aktualnego zapotrzebowania rynku – gospodarstw domowych, firm, instytucji – im więcej energii zużywamy, tym droższa jednostka wytwórcza wyznacza jej cenę,

- podaży energii z najtańszych źródeł – im większą część zapotrzebowania pokryją OZE i najefektywniejsze elektrownie węglowe, tym mniej droższych jednostek wchodzi do systemu i tym niższa jest cena energii na rynku.

Ciekawe przykłady pokazujące, kiedy energia jest najdroższa, a kiedy najtańsza, podaje Polski Komitet Energii Elektrycznej (PKEE) dostępne pod adresem [https://pkee.pl/](https://pkee.pl/) oraz [https://liczysieenergia.pl/.](https://liczysieenergia.pl/)



 

Zaloguj się, by uzyskać dostęp do unikatowych treści oraz cotygodniowego newslettera z informacjami na temat najnowszego wydania

Zarejestruj się | Zapomniałem hasła