E-prenumerata

i

tylko 9,99 zł za miesiąc

PKWN w służbie Stalina

opublikowano: 23 lipca 2014
PKWN w służbie Stalina lupa lupa

Polecamy tekst Piotra Gontarczyka!

70 lat temu, w lipcu 1944 r., powstał polski Komitet Wyzwolenia Narodowego i tę datę historycy przyjmują jako początek PRL. Okoliczności powstania PKWN dobrze ilustrują, czym była ta władza i jakiego formatu ludzie ją tworzyli

— pisze na łamach tygodnika „wSieci” dr Piotr Gontarczyk, analizując historię i kulisy powstania PKWN sprzed 70 lat.

Historyk przedstawia szeroki rys historyczny, który spowodował takie, a nie inne okoliczności, w jakich znalazła się Polska w lipcu 1944 roku.

W czerwcu 1944 r. Stalin stracił nadzieję na możliwość „rekonstrukcji” polskiego rządu i musiał szukać innego rozwiązania. Gotowy pomysł leżał na talerzu: odwołanie się w dalszych działaniach do legitymacji Krajowej Rady Narodowej było najlepszym wyjściem z sytuacji. Można było głosić, że to nie Moskwa organizuje nowe władze w Polsce, tylko tworzy je KRN, która powstała przecież poza zasięgiem Sowietów, pod niemiecką okupacją

— czytamy.

Warto zwrócić uwagę na skład i obsadę powołanej ekipy. Niektóre z faktów są niemal kabaretowe.

Resort obrony narodowej objął kryminalista, agent i watażka Michał Żymierski. Był z nim pewien problem, bo ten przebrał się w mundur jednogwiazdkowego generała, a jego formalny podwładny, dowódca ludowego WP Zygmunt Berling (szeregowiec WP, agent sowiecki i zdrajca), ubierał się na co dzień w mundur polskiego generała, na którym widniały trzy gwiazdki. Osóbka-Morawski wspominał, że problem załatwiono po cichu, z dala od politycznych gabinetów: Kazałem zanieść mundur gen. „Roli” […] do krawca, ażeby on do tej jednej gwiazdki, umieszczonej na każdym epolecie, doszył jeszcze dwie. Krawiec szybko wywiązał się z zadania, zaś gen. dyw. Zygmunt Berling, po swoim przybyciu, bez wahania zasalutował gen. Michałowi Żymierskiemu. Zmianę epoletów Żymierskiego znało tylko kilka osób obecnych w czasie narady. Kabaret kabaretem, ale ważne stanowisko szefa resortu bezpieczeństwa PKWN objął komunista i obywatel sowiecki Stanisław Radkiewicz

— pisze Gontarczyk.

Jak zachowywał się Stalin?

22 lipca 1944 r. sowiecka propaganda poinformowała o powstaniu Polskiego Komitetu Narodowego, który na wyzwolonych terenach powołała KRN. Oczywiście była to mistyfikacja. Bierut z Gomułką dowiedzieli się o wszystkim z moskiewskiego radia. Stalin mógł napisać o sprawie do Churchilla, udając, że nie ma z nią nic wspólnego: „Nie chcemy i nie będziemy tworzyć własnej administracji na terytorium Polski, ponieważ nie chcemy wtrącać się w wewnętrzne sprawy Polski […]. Dlatego też uznaliśmy za konieczne nawiązać kontakt z PKWN, niedawno utworzonym przez Krajową Radę Narodową Polski, która ukonstytuowała się w Warszawie w końcu ubiegłego roku…”

— czytamy.

Nie wszystko jednak szło po myśli Stalina.

Sytuacja stawała się niebezpieczna, bo w mieście władzę objęli przedstawiciele podziemnej Delegatury Rządu, a ulice patrolowała AK. Andrzej Witos wspominał, że był wówczas pełen obaw o los członków Komitetu: Wystarczyłoby stu, a nawet mniej śmiałych ludzi […], aby cały PKWN wraz z ochroną w ciągu godziny aresztować. Towarzystwo zabrało się do Lublina. Tu też początkowo panowała dwuwładza: obok PKWN działał ujawniony Okręgowy Delegat Rządu Władysław Cholewa, a na ulicach służbę pełnili żołnierze AK. Po kilku dniach jednak zaczęły się aresztowania. Polescy patrioci znów, jak przez poprzednie sześć lat okupacji, trafiali w kazamaty lubelskiego Zamku. NKWD uruchomił też dawny hitlerowski obóz na Majdanku, który teraz zapełnił się żołnierzami AK. Spokój i bezpieczeństwo zapewnili komunistom Sowieci. Polska Ludowa mogła zacząć powstawać. PKWN rozpoczął realną działalność

— kończy Gontarczyk.

Całość artykułu na łamach „wSieci”. Polecamy!



 

Zaloguj się, by uzyskać dostęp do unikatowych treści oraz cotygodniowego newslettera z informacjami na temat najnowszego wydania

Zarejestruj się | Zapomniałem hasła

Szanowny Czytelniku

Chcielibyśmy poinformować Cię o przetwarzaniu Twoich danych osobowych oraz zasadach, na jakich będzie się to odbywało po dniu 25 maja 2018 r., zgodnie z instrukcjami, o których mowa poniżej.

Od 25 maja 2018 r. zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane w skrócie również jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”). RODO obowiązywać będzie w identycznym zakresie we wszystkich krajach Unii Europejskiej, w tym także w Polsce, i wprowadza wiele zmian w zasadach regulujących przetwarzanie danych osobowych, które będą miały wpływ na wiele dziedzin życia, w tym na korzystanie z usług internetowych. Przed przejściem do serwisu naszym celem jest zapoznanie Cię ze szczegółami stosowanych przez nas technologii oraz przepisami, które niebawem wejdą w życie, tak aby dać Ci szeroką wiedzę i bezpieczeństwo korzystania z naszych serwisów internetowych Prosimy Cię o zapoznanie się z podstawowymi informacjami.

Co to są dane osobowe?

Podczas korzystania z naszych usług internetowych Twoje dane osobowe mogą być zapisywane w plikach cookies lub podobnych technologiach, instalowanych przez nas lub naszych Zaufanych Partnerów na naszych stronach i urządzeniach do zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu udostępniania personalizowanych treści i reklam, bezpieczeństwa oraz analizowania ruchu na naszych stronach.

Kto będzie administratorem Twoich danych osobowych?

Administratorami Twoich danych osobowych będzie Fratria sp. z o.o., a także nasi Zaufani Partnerzy, tj. firmy i inne podmioty, z którymi współpracujemy przede wszystkim w zakresie marketingowym. Listę Zaufanych Partnerów możesz sprawdzić w każdym momencie pod niniejszym linkiem „Zaufani Partnerzy”.

Po co są nam potrzebne Twoje dane?

Aby dostosować reklamy do Twoich potrzeb i zainteresowań, zapewnić Ci większe bezpieczeństwo usług oraz dokonywać pomiarów, które pozwalają nam ciągle udoskonalać oferowane przez nas usługi.

Twoje uprawnienia

Zgodnie z RODO przysługują Ci następujące uprawnienia wobec Twoich danych osobowych i ich przetwarzania przez nas i Zaufanych Partnerów. Jeśli udzieliłeś zgody na przetwarzanie danych, możesz ją w każdej chwili wycofać. Przysługuje Ci również prawo żądania dostępu do Twoich danych osobowych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do przeniesienia danych, wyrażenia sprzeciwu wobec przetwarzania danych oraz prawo do wniesienia skargi do organu nadzorczego – GIODO. Uprawnienia powyższe przysługują także w przypadku prawidłowego przetwarzania danych przez administratora.

Zgoda

Wyrażenie przez Ciebie zgody jest dobrowolne. W każdym momencie możesz również edytować swoje preferencje w zakresie udzielonej zgody, w tym nawet wycofać ją całkowicie, klikając w ustawienia zaawansowane lub wyrażając zgodę i przechodząc na naszą stronę polityki prywatności. Każde przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na właściwej, zgodnej z obowiązującymi przepisami, podstawie prawnej. Podstawą prawną przetwarzania Twoich danych osobowych w celu świadczenia usług, w tym dopasowywania ich do Twoich zainteresowań, analizowania ich i udoskonalania oraz zapewniania ich bezpieczeństwa, jest niezbędność do wykonania umów o ich świadczenie (tymi umowami są zazwyczaj regulaminy lub podobne dokumenty dostępne w usługach, z których korzystasz na naszych stronach internetowych). Jeśli chcesz się zgodzić na przetwarzanie przez Fratrię sp. z o.o. i jej Zaufanych Partnerów Twoich danych osobowych zebranych w związku z korzystaniem przez Ciebie z naszych stron i aplikacji internetowych, w tym ich przetwarzanie w plikach cookies itp. instalowanych na Twoich urządzeniach i odczytywanych z tych plików danych, możesz w łatwy sposób wyrazić tę zgodę, klikając w przycisk „Zgadzam się i przechodzę do serwisu”. Jeśli nie chcesz wyrazić opisanej wyżej zgody lub ograniczyć jej zakres, prosimy o kliknięcie w „Ustawienia zaawansowane”. Wyrażenie zgody jest dobrowolne. Dodatkowe informacje dotyczące przetwarzania danych osobowych oraz przysługujących Ci uprawnień przeczytasz na „Polityce prywatności”.

×

Ustawienia zaawansowane

Aby dostosować reklamy i treści do Twoich potrzeb i zainteresowań, zapewnić Ci większe bezpieczeństwo usług oraz dokonywać pomiarów, które pozwalają nam ciągle udoskonalać oferowane przez nas usługi, podczas korzystania z naszych usług internetowych Twoje dane osobowe mogą być zapisywane w plikach cookies lub podobnych technologiach instalowanych przez nas lub naszych Zaufanych Partnerów na naszych stronach i urządzeniach do zbierania i przetwarzania danych osobowych.

Aktywna zgoda

Zgadzam się na przechowywanie w moim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowanie, moich danych osobowych pozostawianych w ramach korzystania oferowanych przez Wydawnictwo Fratria sp. z o.o. oraz zaufanych partnerów usług Wydawnictwa. Wyrażam zgodę na przetwarzanie danych w ramach korzystania z oferowanych przez Wydawnictwo Fratria zaufanych partnerów usług. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Dodatkowe informacje dotyczące przetwarzania danych osobowych oraz przysługujących Ci uprawnień przeczytasz na Polityce prywatności.