E-prenumerata

i

tylko 9,99 zł za miesiąc

Tytoń, akcyza i zmiany w prawie

opublikowano: 8 czerwca 2015
Tytoń, akcyza i zmiany w prawie
freeimages.com

Ułatwienie obrotu wyrobami akcyzowymi poprzez np. ograniczenie dokumentacji dot. kontroli takich wyrobów - zakłada przyjęty przez rząd projekt zmian w ustawie o akcyzie. Celem przepisów jest też ograniczenie szarej strefy w obrocie tytoniem, szacowanej w latach 2013-14 na ok. 830 mln zł. Projekt wprowadza przede wszystkim rozwiązania upraszczające i ułatwiające przedsiębiorcom prowadzenie działalności gospodarczej związanej z obrotem wyrobami akcyzowymi.

Do najważniejszych propozycji zawartych w projekcie zaliczyć można m.in. wprowadzenie w określonych sytuacjach możliwości wyboru przez podatnika właściwego organu podatkowego w zakresie akcyzy, czy wprowadzenie zwolnienia od akcyzy także dla zakładów energochłonnych rozpoczynających działalność gospodarczą z wykorzystaniem wyrobów węglowych lub gazowych.

Wśród korzyści ze zmian wymienić można m.in. ograniczenie obciążeń administracyjnych, co zmniejszy koszty wykonywanej działalności gospodarczej oraz ułatwienie przedsiębiorcom prowadzenia działalności. Zawarto też w projekcie nowe regulacje odnoszące się do pośredniczących podmiotów tytoniowych. Ich wejście w życie miałoby zwiększyć obroty podmiotów działających legalnie na rynku wyrobów tytoniowych. Chodzi o ograniczenie szarej strefy.

"Oszacowano, że straty dla budżetu państwa w latach 2013-2014 związane z działaniem szarej strefy w obrocie suszem tytoniowym wyniosły ok. 830 mln zł. Wprowadzone zmiany przyczynią się do odcięcia źródła surowca dla nielegalnych fabryk papierosów (ostatnio pod Warszawą odkryto fabrykę, w której znaleziono 30 mln zł w gotówce)" - czytamy. Większość znowelizowanych przepisów ma obowiązywać od 31 lipca 2015 r., z wyjątkiem części regulacji, dla których termin wejścia w życie wyznaczono na 1 stycznia 2016 r. Te regulacje są potrzebne, albowiem szara strefa w Polsce przynosi potężne straty dla budżetu.

Z wyliczeń Banku Światowego wynika, że szara strefa w Polsce stanowi ok. 24 proc. naszej gospodarki, a jej wartość to ponad 400 mld zł w skali roku. Największe straty generuje nielegalny obrót wyrobami tytoniowymi, które są w naszym kraju obciążone jedną z najwyższych akcyz w Unii Europejskiej.

Ale czym dokładnie jest szara strefa? W najprostszym ujęciu to wszystkie aktywności gospodarcze, które same w sobie nie są zakazane, ale wykonywane w sposób omijający opodatkowanie czy też (jak w przypadku rynku zatrudnienia, na którym zastępuje się umowy o pracę cywilnoprawnymi) obowiązujące prawo. Jednak już kwestia zachowań podpadających pod to objaśnienie jest dyskusyjna. Do tego dochodzi brak ewidencjonowania — wszystkie dane są szacunkowe. Dlatego w każdym opracowaniu znajdziemy różną wartość określającą rozmiar szarej strefy w relacji do PKB. Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową określa jej wielkość w Polsce jako 19,5 proc. PKB, Główny Urząd Statystyczny w granicach 13 proc. Najodważniejsi jak prof. Friedrich Schneider z Uniwersytetu Johannesa Keplera w Linz szacują wartość szarej strefy w naszym kraju na ponad 60 proc. PKB! Z wyliczeń Banku Światowego wynika, że szara strefa nad Wisłą stanowi ok. 24 proc. naszej gospodarki, a jej wartość to ponad 400 mld zł w skali roku! Z kolei eksperci firmy doradczej PWC szacują, że tzw. luka podatkowa, czyli różnica między teoretycznymi a faktycznymi wpływami do budżetu, w przypadku VAT może wynosić od 36 do 58 mld zł. Najbardziej zagrożone szarą strefą są u nas wyroby akcyzowe, tj. papierosy, alkohol i paliwo.

Przez nieformalny obrót używkami bazującymi na tytoniu legalna produkcja spadła w ubiegłym roku o 20 proc. Głównym katalizatorem szarej zapaści na rynku wyrobów tytoniowych jest zabójcza akcyza, którą od ponad ośmiu lat funduje Polakom rząd Platformy Obywatelskiej. Cena paczki papierosów wzrosła w tym czasie średnio o 200 proc., podczas gdy przeciętna płaca o 80 proc. W tym samym czasie dynamika wpływów z akcyzy na papierosy do budżetu państwa zmalała o 20 proc.

Mało kto wie, że nad Wisłą aż 85 proc. ceny paczki papierosów to podatki: akcyza i VAT. To jeden z najwyższych tego typu wskaźników w całej Europie, wyprzedzają nas jedynie Grecja i Wielka Brytania. Zabójcza akcyza powoduje, że Polska działa jak magnes na zorganizowane grupy przestępcze ze Wschodu. Tak się składa, że jesteśmy strefą buforową pomiędzy Wschodem a Unią Europejską. Przez nasz kraj przechodzi ogromna ilość tytoniu w papierkach. Nasze służby celne przechwytują rocznie ok. 500 mln sztuk nielegalnie wyprodukowanych papierosów. Rośnie też ilość zatrzymanego tytoniu do palenia: w ubiegłym roku sięgnęła 505 mln ton.

Ten biznes stał się tak dochodowy, że za naszą wschodnią granicą powstają specjalne fabryki produkujące papierosy wyłącznie na przemyt. I nie jest to bynajmniej garażowe chałupnictwo, trudne do wykrycia przez organy ścigania.

Co najmocniej sprzyja szarej strefie? Wysokie obciążenia podatkowe i niejasne przepisy. „Zbyt wysokie i niejednokrotnie absurdalne podatki spychają Polaków w szarą strefę. Wystarczy wspomnieć, że np. w przypadku wyrobów tytoniowych musimy płacić VAT od akcyzy, czyli płacimy podatek od podatku” — zauważył Grzegorz Byszewski, ekspert organizacji Pracodawcy RP. Jego zdaniem wysokie opodatkowanie używek często tłumaczone przez państwo troską o zdrowie obywateli to błędne koło.

 — Państwo przez nadmierne opodatkowanie alkoholu czy papierosów zmusza swoich obywateli do korzystania z wachlarza produktów szarej strefy, które są jeszcze bardziej szkodliwe — wyjaśniał Byszewski. Kolejnym czynnikiem wpływającym na rozmiar gospodarki nieformalnej w Polsce jest niezwykle skomplikowane prawodawstwo, które otwiera drogę do nadużyć. „Na przykład zbyt duża liczba przepisów o VAT tworzy pole dla kreatywności sprzedawców. Co bardziej sprytni mogą choćby sprzedać butelkę koniaku, a na kasę wbić ją jako lody albo produkt mleczny”— komentował Leszek Wiwała, prezes Związku Pracodawców Polski Przemysł Spirytusowy. Grzegorz Byszewski wskazywał także na inny czynnik, przez który szara sfera sukcesywnie się zwiększa. Według niego ona w ogóle istnieje, bo kary stosowane przez polski wymiar sprawiedliwości nie są wystarczająco dotkliwe. Na przykład prawomocne wyroki za nielegalny obrót tytoniem w Polsce to w zdecydowanej większości bardzo niskie kary pieniężne lub wyroki pozbawienia wolności w zawieszeniu. „Czujemy, że uiszczanie daniny nie niesie za sobą dobrej jakości usług. Płacąc za służbę zdrowia, nie mamy poczucia, że w razie czego trafi my do schludnego szpitala, w którym będziemy sprawnie i efektywnie obsłużeni. To również wpływa na poczucie wspólnoty, nie czujemy, że jesteśmy częścią większej całości, dlatego nie lubimy płacić podatków” — kwituje Kawczyński.



 

Zaloguj się, by uzyskać dostęp do unikatowych treści oraz cotygodniowego newslettera z informacjami na temat najnowszego wydania

Zarejestruj się | Zapomniałem hasła

Szanowny Czytelniku

Chcielibyśmy poinformować Cię o przetwarzaniu Twoich danych osobowych oraz zasadach, na jakich będzie się to odbywało po dniu 25 maja 2018 r., zgodnie z instrukcjami, o których mowa poniżej.

Od 25 maja 2018 r. zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane w skrócie również jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”). RODO obowiązywać będzie w identycznym zakresie we wszystkich krajach Unii Europejskiej, w tym także w Polsce, i wprowadza wiele zmian w zasadach regulujących przetwarzanie danych osobowych, które będą miały wpływ na wiele dziedzin życia, w tym na korzystanie z usług internetowych. Przed przejściem do serwisu naszym celem jest zapoznanie Cię ze szczegółami stosowanych przez nas technologii oraz przepisami, które niebawem wejdą w życie, tak aby dać Ci szeroką wiedzę i bezpieczeństwo korzystania z naszych serwisów internetowych Prosimy Cię o zapoznanie się z podstawowymi informacjami.

Co to są dane osobowe?

Podczas korzystania z naszych usług internetowych Twoje dane osobowe mogą być zapisywane w plikach cookies lub podobnych technologiach, instalowanych przez nas lub naszych Zaufanych Partnerów na naszych stronach i urządzeniach do zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu udostępniania personalizowanych treści i reklam, bezpieczeństwa oraz analizowania ruchu na naszych stronach.

Kto będzie administratorem Twoich danych osobowych?

Administratorami Twoich danych osobowych będzie Fratria sp. z o.o., a także nasi Zaufani Partnerzy, tj. firmy i inne podmioty, z którymi współpracujemy przede wszystkim w zakresie marketingowym. Listę Zaufanych Partnerów możesz sprawdzić w każdym momencie pod niniejszym linkiem „Zaufani Partnerzy”.

Po co są nam potrzebne Twoje dane?

Aby dostosować reklamy do Twoich potrzeb i zainteresowań, zapewnić Ci większe bezpieczeństwo usług oraz dokonywać pomiarów, które pozwalają nam ciągle udoskonalać oferowane przez nas usługi.

Twoje uprawnienia

Zgodnie z RODO przysługują Ci następujące uprawnienia wobec Twoich danych osobowych i ich przetwarzania przez nas i Zaufanych Partnerów. Jeśli udzieliłeś zgody na przetwarzanie danych, możesz ją w każdej chwili wycofać. Przysługuje Ci również prawo żądania dostępu do Twoich danych osobowych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do przeniesienia danych, wyrażenia sprzeciwu wobec przetwarzania danych oraz prawo do wniesienia skargi do organu nadzorczego – GIODO. Uprawnienia powyższe przysługują także w przypadku prawidłowego przetwarzania danych przez administratora.

Zgoda

Wyrażenie przez Ciebie zgody jest dobrowolne. W każdym momencie możesz również edytować swoje preferencje w zakresie udzielonej zgody, w tym nawet wycofać ją całkowicie, klikając w ustawienia zaawansowane lub wyrażając zgodę i przechodząc na naszą stronę polityki prywatności. Każde przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na właściwej, zgodnej z obowiązującymi przepisami, podstawie prawnej. Podstawą prawną przetwarzania Twoich danych osobowych w celu świadczenia usług, w tym dopasowywania ich do Twoich zainteresowań, analizowania ich i udoskonalania oraz zapewniania ich bezpieczeństwa, jest niezbędność do wykonania umów o ich świadczenie (tymi umowami są zazwyczaj regulaminy lub podobne dokumenty dostępne w usługach, z których korzystasz na naszych stronach internetowych). Jeśli chcesz się zgodzić na przetwarzanie przez Fratrię sp. z o.o. i jej Zaufanych Partnerów Twoich danych osobowych zebranych w związku z korzystaniem przez Ciebie z naszych stron i aplikacji internetowych, w tym ich przetwarzanie w plikach cookies itp. instalowanych na Twoich urządzeniach i odczytywanych z tych plików danych, możesz w łatwy sposób wyrazić tę zgodę, klikając w przycisk „Zgadzam się i przechodzę do serwisu”. Jeśli nie chcesz wyrazić opisanej wyżej zgody lub ograniczyć jej zakres, prosimy o kliknięcie w „Ustawienia zaawansowane”. Wyrażenie zgody jest dobrowolne. Dodatkowe informacje dotyczące przetwarzania danych osobowych oraz przysługujących Ci uprawnień przeczytasz na „Polityce prywatności”.

×

Ustawienia zaawansowane

Aby dostosować reklamy i treści do Twoich potrzeb i zainteresowań, zapewnić Ci większe bezpieczeństwo usług oraz dokonywać pomiarów, które pozwalają nam ciągle udoskonalać oferowane przez nas usługi, podczas korzystania z naszych usług internetowych Twoje dane osobowe mogą być zapisywane w plikach cookies lub podobnych technologiach instalowanych przez nas lub naszych Zaufanych Partnerów na naszych stronach i urządzeniach do zbierania i przetwarzania danych osobowych.

Aktywna zgoda

Zgadzam się na przechowywanie w moim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowanie, moich danych osobowych pozostawianych w ramach korzystania oferowanych przez Wydawnictwo Fratria sp. z o.o. oraz zaufanych partnerów usług Wydawnictwa. Wyrażam zgodę na przetwarzanie danych w ramach korzystania z oferowanych przez Wydawnictwo Fratria zaufanych partnerów usług. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Dodatkowe informacje dotyczące przetwarzania danych osobowych oraz przysługujących Ci uprawnień przeczytasz na Polityce prywatności.